Vervolg proefproces NV-gebieden

Staatssecretaris Rummenie wilde geen oplossing voor pachters die in de nutriënten-verontreinigde gebieden (NV-gebieden) liggen. De BLHB is samen met een lid een proefproces gestart. De grondkamer heeft onlangs het verzoek om de pachtprijs te herzien afgewezen. Hoger beroep is ingesteld. 

Problematiek

De implementatie van de nutriënten-verontreinigde gebieden heeft gevolgen voor de pachtprijs. Meer dan een jaar geleden heeft het BLHB-bestuur deze gevolgen meegedeeld aan de minister van Landbouw, Visserij, Voedselkwaliteit en Visserij (LVVN). De grenzen van deze NV-gebieden vallen niet samen met de pachtregio’s, de pachtnormgebieden. De regionorm wordt berekend op basis van de uitkomsten van de bedrijven uit het Bedrijven-Informatienet. De bedrijven die in het NV-gebied vallen worden beperkt in hun bedrijfsvoering (hogere kosten en of lagere gebruiksnormen) en de andere bedrijven niet. Een behoorlijke ongelijkheid waarmee de staatssecretaris in zijn beleid geen rekening wil houden. 

Het ministerie vond de problematiek erg lastig. Na meer dan een jaar heeft zij gemeld dat zij midden in de voorbereiding van een wetgevingstraject voor de pachtregel zit en het Pachtprijzenbesluit 2007 is hier onderdeel van. Onze conclusie is dat het ministerie geen oplossing heeft en ook niet met de betrokken partijen om tafel wil zitten.

Proefproces 

Een pachter constateerde dat hij door de beperkingen (na implementatie van de NV-gebieden) minder opbrengst had, omdat hij minder meststoffen mag toedienen. Dit tast de bodemvruchtbaarheid aan. In mei 2025 heeft dit BLHB-lid een verzoek voor de herziening van de pachtprijs ingediend bij de grondkamer. Die heeft pas in december 2025 beschikt. De grondkamer stelt zonder onderbouwing dat het aanwijzen van NV-gebieden geen effect heeft op lagere opbrengsten. De grondkamer stelt vervolgens dat het aanwijzen van NV-gebieden geen nadelige gevolgen voor de agrarische sector heeft; en suggereert daarmee dat het hele land aangewezen zou kunnen worden zonder gevolgen voor gewasopbrengsten. De landbouwdeskundigheid bij de grondkamer is beslist twijfelachtig. 

Hoger beroep

Inmiddels heeft de pachter tegen de beschikking van de Grondkamer Noordwest hoger beroep ingesteld. De inschatting is dat dit ook tijd vergt. Het hoger beroep is noodzakelijk omdat alleen uitspraken van het hoogste orgaan van belang zijn. 

Pachtkamer

Het tweede spoor is om een beroep bij de Pachtkamer in te stellen op basis van artikel 7:330 BW. Dit artikel beschrijft het remissierecht en regelt dat een pachter aanspraak heeft op een vermindering van de pachtprijs als ten gevolge van buitengewone omstandigheden de opbrengst van het bedrijf aanzienlijk minder is geweest dan te verwachten was; of als de pachter het genot van het gepachte tijdelijk heeft moeten missen. Het klinkt veelbelovend voor pachters, maar in de praktijk is het lastig om aan te tonen dat het om een buitengewone omstandigheid gaat. In de komende periode wordt een besluit genomen of deze procedure moet worden ingezet.